Grad je kulisa … ili bina za urbani ginjol

poz-02-ovoPočelo je, ako se tok nastanka grada posmatra sasvim uprošćeno i pojednostavljeno što svakako nije dobar način, ali uz dobronamerno gledanje na tekstopisca može biti u ovoj prilici, uz korišćenje široko shvaćene slobode mišljenja u pokušaju da se pronikne u gradsko nastajanje i ono što sledi. Dakle, preskačući Praoca i njegovu pećinu kao izistinski prapočetak, započelo je od nepristupačne tvrđave na nekoj čuki za pridošlice narogušenoj i onda, vremenom, kroz razne forme iznuđene prilikama i potrebama sve do savremene za sve namernike otvorene metropole spremne da prihvati u svoje okrilje ljudske i kosmičke sile i njima otvori, često nekritički, svoja vrata. Forme grada i urbana matrica, izostavimo suštinu i stereotipno tumačenje grada u ovom trenutku jer mogu samo da zakomplikuju svrhu izabranog ugla viđenja za ovu priliku, su se menjale u hodu kroz vreme često neočekivano i neobično, treba se podsetiti Nerona ophrvanog i ponesenog vatrenom dejom i njegov pokušaj sa piromanskim načinom urbanizacije. Uobičajeno tumačenje, dovelo je uostalom do mnogih netačnih i sumnji podložnih teorija o gradu, da su nastanak i promene gradskog miljea posledica potreba, političkih uticaja i ideologija vladalaca, društvenog ustrojstva što bi se moglo podvesti pod raspodelu dobara, kulturnih obrazaca kao najsumnjiviji od svih činilaca jer proističe uglavnom iz krugova elite a ostali, građani na primer, su samo pratioci koji se povinuju i slede, modela privrednih i ekonomskih događanja gde opet neka od elita natura uslove iz čega sledi neodbranjivi uticaj lobija i njihovih interesa. Ipak, oduvek postoji demokratski impuls i signal da će do sreće doći i da će se u građenje grada i stvaranje građanima neophodnog okruženja i samerenog njihovim potrebama. To uporište pokazuju graditelji slamova u ulozi pregalaca na gradograditeljstvenom delanju zaista iskazujući neposredno svoje mišljenje o načinu stvaranja autentičnog ambijenta bez elite i njenih nametnutih uslova. Nekada su to činilli oko tvrđava a danas oko gradova. Dalje